De Boeg

De Boeg, fotografie Jannes Linders

Het Beeld

Ter nagedachtenis aan de slachtoffers die op zee vielen tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte Carasso het Nationale Monument voor de Koopvaardij. Het werk is 46 meter hoog en kreeg als titel De Boeg. Het bestaat uit een gestileerde scheepsboeg die betonnen golven doorklieft. Het beeld werd in 1957 onthuld. Al voor de onthulling was er kritiek op het beeld en werd besloten een menselijk element aan het beeld toe te voegen. In 1965 werd een groep bronzen figuren aan de voet van het beeld geplaatst. Op de basis van het monument staan de woorden ‘zij hielden koers’.

Een krijttekening van omstreeks 1950 is een eerste studie voor De Boeg. Het toont een abstract beeld waarin verschillende hoekige en ronde vormen gestapeld zijn en door elkaar heen steken. Een langgerekte driehoek torent er in de hoogte bovenuit. Het beeld oogt hier als een speelse collage van vormen, die hier en daar associaties met een schip oproepen, bijvoorbeeld een boeg, golven en een stoompijp. Carasso schetste het beeld op de kade, één van de bruggen over de Maas komt aan land onder het beeld.
Het definitieve ontwerp is van 1956; een houten beeld van 230 cm hoog dat afgewerkt is met metaaltape. Het model is in 2005 op een veiling gekocht door het Historisch Museum, Museum Boijmans van Beuningen en het Maritiem Museum voor 18.000 euro. Dit beeld is veel strakker en eenvoudiger van vorm dan de eerste studie. Het werd volgens ontwerp uitgevoerd en in 1957 werd De Boeg onthuld op de kade van de Leuvenhaven. Een aluminium zuil steekt als de boeg van een schip 46 meter hoog uit boven de hoekige golven van beton. Het beeld is veel harder van lijn dan de studie van begin jaren vijftig. Het geeft vooral uitdrukking aan het doorzettingsvermogen en de volharding van de zeelieden.
Al voor de onthulling was er veel discussie over het beeld. De stichting Nationaal Monument voor de Koopvaardij vroeg Carasso ‘het menselijke element meer te doen gelden’. Het zou enige tijd duren voordat de stichting en de kunstenaar het eens werden over welke vorm het menselijke zou moeten hebben. Pas in 1965 werd de beeldengroep aan de voet van het monument bijgeplaatst. De groep bestaat uit een roerganger, drie zeelieden en een verdronkene die met een touw aan elkaar en aan een deel van een schip vastzitten. Dicht bijeen vechten zij tegen het water. Naast de hoge golven en de boven hen uittorenende boeg komen de figuren desondanks wat nietig over.

Specificaties

jaartal vervaardiging 1956
jaartal verwerving 1957
materiaal Brons

 

Oorlogsmonumenten - War monuments in Rotterdam