Fritz Wotruba - 1907 - 1975

Wotruba

Fritz Wotruba werd in 1907 in Wenen geboren uit een Tsjechische vader en een Hongaarse moeder. Van begin jaren twintig kreeg hij een opleiding tot graveur en nam hij lessen bij beeldhouwer Anton Hanak, tot hij in 1927 als zelfstandig beeldhouwer ging werken. Rond 1930 leerde hij tijdens een bezoek aan Duitsland de beeldhouwers Wilhelm Lehmbruck en Aristide Maillol kennen. In 1931 had Wotruba zijn eerste solotentoonstellingen in het buitenland. Zijn eigen stijl moest Wotruba toen nog ontwikkelen: hij werkte in steen en brons in een realistische, figuratieve stijl.

Van 1937 tot 1945 verruilde Wotruba Oostenrijk voor Zwitserland. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg hij in Oostenrijk een leerstoel aangeboden op de afdeling beeldhouwkunst van de Weense Academie voor Beeldende Kunst. Zijn werk was inmiddels veranderd: onderwerp was nog steeds de mensfiguur, in elementaire houdingen – staand, zittend of liggend – , maar het realisme had hij verlaten. Met zijn samenstellingen uit cilinders en blokken probeerde hij niet de lichamelijke realiteit, maar de psychische gelaagdheid van de mens uit te beelden. Doordat hij een geometrische vormentaal hanteerde, wordt Wotruba ten onrechte nogal eens met het kubisme in verband gebracht.

Doorgaans werkte Wotruba in steen: zelden in gladde steensoorten als marmer, maar meestentijds in een korrelige steen als kalksteen, die hij en taille directe bewerkte. Bij deze techniek wordt de steen niet gepolijst: sporen van het gereedschap blijven regelmatig op het definitieve beeld zichtbaar. Soms werden deze stenen beelden in brons afgegoten.

Als hoogleraar aan de Academie van Wenen drukte Wotruba zijn stempel op een belangrijke school van jonge, Oostenrijkse beeldhouwers. Hij vertegenwoordigde Oostenrijk op de Biënnale van Venetië in 1948 en in 1952. Vanaf de jaren vijftig realiseerde hij talrijke beelden in de openbare ruimte. Wotruba is in 1975 op achtenzestigjarige leeftijd in Wenen overleden. Een jaar later werd de naar zijn ontwerp gebouwde Dreifältigkeitskirche in Wenen gewijd.